รถขุดและเครื่องจักรหนักในงานเหมืองต้องหมุนตัวส่วนบน (Upper Structure) นับหมื่นรอบต่อวันบนชุดแบริ่งขนาดใหญ่ที่เรียกว่า Swing Bearing (Slew Bearing) ความเรียบได้ระดับของผิวรองรับแบริ่งนี้คือปัจจัยชี้ขาดอายุการใช้งานและความปลอดภัยของเครื่องจักร ดังนั้น เมื่อผิวรองรับเสียระดับ การแก้ไขจึงต้องอาศัยงาน Onsite Machining Swing Bearing (การกลึง/ปาดผิวรองรับถึงหน้างาน) ควบคู่กับการตรวจสอบความเที่ยงตรงสูง

บทความนี้อธิบายหลักการและกระบวนการของงาน พร้อมตัวอย่างผลงานจริงจากหน่วยธุรกิจ MTE ของ WCE

Swing Bearing คืออะไร และทำไมผิวรองรับต้องเรียบได้ระดับ

Swing Bearing คือชุดแบริ่งวงแหวนขนาดใหญ่ที่เชื่อมระหว่างส่วนบน (ห้องเครื่อง/บูม) กับส่วนล่าง (ชุดขับเคลื่อน) ของรถขุด ทำหน้าที่รับน้ำหนักมหาศาลพร้อมกับให้ส่วนบนหมุนได้อิสระ 360 องศา ด้วยเหตุนี้ จึงเป็นจุดรับภาระหนักที่สุดจุดหนึ่งของเครื่องจักร

หากผิวรองรับ (Mounting Surface) ทั้งด้านบน (Upper) และด้านล่าง (Lower) ไม่เรียบได้ระดับ น้ำหนักจะกระจายลงบนวงแหวนแบริ่งอย่างไม่สม่ำเสมอ ทำให้เกิดจุดรับภาระเกิน (Point Loading) การสึกหรอเร็วผิดปกติ และโบลต์ยึดคลายตัว ตัวอย่างเช่น คู่มือการติดตั้งของผู้ผลิตแบริ่งวงแหวนรายหนึ่งกำหนดให้ตรวจความเรียบของผิวรองรับก่อนติดตั้ง และระบุว่าโครงสร้างรองรับต้องแข็งแรงไม่บิดตัว เพื่อป้องกันการรับภาระไม่สม่ำเสมอบนแบริ่งและโบลต์ยึด [1]

นอกจากนี้ ผิวรองรับอาจเสียระดับได้จากการใช้งานหนักสะสม การเปลี่ยนแปลงอุณหภูมิ แรงกระแทก หรือการเสื่อมสภาพของโครงสร้าง อาการที่พบได้แก่ การหมุนส่วนบนที่ฝืดหรือมีเสียงผิดปกติ การสั่นสะเทือน โบลต์ยึดแบริ่งคลายหรือขาด และการรั่วซึมของจาระบี

ตรวจความเรียบก่อนงาน Onsite Machining Swing Bearing

การประเมินสภาพผิวรองรับเริ่มจากการวัดค่าความเรียบด้วยเครื่องมือความเที่ยงตรงสูง เช่น Dial Indicator และการวัดพิกัดสามมิติด้วย CMM/Laser Tracker เพื่อสร้างแผนที่ระดับผิว (Surface Map) ระบุตำแหน่งและปริมาณเนื้อที่ต้องปาดออก จากนั้นข้อมูลนี้จะใช้วางแผนงานกลึงปาดผิวให้ได้ค่าความเรียบตามข้อกำหนด และใช้ยืนยันผลหลังงานเสร็จ

การกลึงปาดผิวถึงหน้างานคือการนำเครื่องมือกลแบบเคลื่อนที่ (Portable Machining Equipment) เข้าไปทำงานกับชิ้นงานโดยไม่ต้องถอดชิ้นส่วนขนาดใหญ่ออกมาที่โรงงาน วิธีนี้เหมาะกับเครื่องจักรหนักที่ขนย้ายยาก เช่น รถขุดในเหมือง ผลที่ได้คือ ลดเวลาหยุดเครื่อง (Downtime) และลดความเสี่ยงจากการขนย้าย โดยยังคงคุณภาพงานในระดับเดียวกับงานในโรงงาน

กระบวนการทำงานและการควบคุมคุณภาพ

1. ขั้นแรก ตรวจวัดความเรียบและสภาพผิวรองรับก่อนเริ่มงาน
2. จากนั้น ติดตั้งและตั้งศูนย์เครื่องมือกลเคลื่อนที่ให้มั่นคง
3. ต่อมา กลึง/ปาดผิวรองรับด้าน Upper และ Lower ให้ได้ระดับตามข้อกำหนด
4. สุดท้าย ตรวจวัดยืนยันค่าความเรียบอีกครั้งด้วย CMM/Laser Tracker ก่อนประกอบแบริ่งกลับคืน

นอกจากนี้ งานที่มีคุณภาพต้องบันทึกค่าความเรียบก่อน–หลังงาน (Inspection Report) ใช้เครื่องมือวัดที่สอบเทียบแล้ว และทำงานตามค่าพิกัดของผู้ผลิตเครื่องจักร ควบคู่กับการควบคุมความปลอดภัยในพื้นที่เหมืองอย่างเคร่งครัด เพื่อให้ผลงานน่าเชื่อถือและตรวจสอบย้อนกลับได้

ผลงานจริง: กลึงปาดผิวรองรับแบริ่ง รถขุด PC1250 โดยหน่วยธุรกิจ MTE

หน่วยธุรกิจ MTE (Machinery Technology and Engineering) ของ WCE ได้ดำเนินโครงการตรวจสอบความเรียบและกลึงปาดผิวรองรับแบริ่งของรถขุดขนาดใหญ่ Komatsu PC1250 ให้กับผู้ประกอบการเหมืองแร่รายใหญ่ใน สปป.ลาว โดยปฏิบัติงานถึงหน้างานเหมือง

ทีมงานตรวจวัดความเรียบด้วย CMM/Laser Tracker และ Dial Indicator จากนั้นกลึงปาดผิวรองรับทั้งด้าน Upper และ Lower ด้วยเครื่องมือกลเคลื่อนที่ และตรวจวัดยืนยันผลหลังงานเสร็จ ภายในกรอบเวลาที่กำหนด (8–12 กรกฎาคม พ.ศ. 2569)

ผลลัพธ์ของโครงการ

• ดำเนินงานสำเร็จ 100% ตามแผน
• ปาดผิว Upper และ Lower ได้ระดับตามข้อกำหนดถึงหน้างาน
• ตรวจสอบยืนยันด้วย CMM/Laser Tracker ก่อน–หลังงาน

โครงการนี้สะท้อนความพร้อมของ WCE ในการให้บริการงานกลึงปาดผิวและงานวัดความเที่ยงตรงสูงถึงหน้างาน แม้ในพื้นที่เหมืองที่มีข้อจำกัดด้านการขนย้ายและเวลา

ติดต่อ WCE
WCE ให้บริการงาน Onsite Machining งานวัดและตรวจสอบด้วย CMM/Laser Tracker และงานซ่อมบำรุงเครื่องจักรหนักถึงหน้างาน โดยทีมวิศวกรและช่างเทคนิคที่มีประสบการณ์ ดูแลตั้งแต่การตรวจประเมินจนถึงการส่งมอบและบริการหลังงาน

📞 โทร: +66 65-937-6283 | 📧 อีเมล: international@wce.co.th | 🌐 เว็บไซต์: www.wce.co.th
We engineer your success.

เอกสารอ้างอิง
[1] TWG. Mounting and Lubrication Requirements for Slewing Rings (เอกสารของผู้ผลิต). https://dovertwg.com/wp-content/uploads/2018/02/Gear-Products-Bearing-Mounting-Lubrication-Requirements.pdf (เข้าถึงเมื่อ 9 ต.ค. 2569)