สรุปสั้น

สถานีน้ำมันไฮดรอลิกในโรงงานเหล็กทำงานด้วยน้ำมันแรงดันสูงตลอดเวลา หากเกิดการรั่ว น้ำมันอาจพ่นออกมาเป็นละอองและติดไฟได้ ระบบท่อดับเพลิง แบบติดตั้งถาวรจึงเป็นหนึ่งในมาตรการป้องกันสำคัญของพื้นที่นี้ บทความนี้อธิบายความเสี่ยงไฟไหม้จากน้ำมันไฮดรอลิก หลักการของระบบฉีดน้ำแบบติดตั้งถาวร และการทดสอบก่อนใช้งาน พร้อมกรณีศึกษางานติดตั้งระบบดับเพลิงสำหรับสถานีน้ำมันไฮดรอลิก โดยหน่วยธุรกิจ MET ของ WCE

1. ทำไมสถานีน้ำมันไฮดรอลิกต้องมีระบบดับเพลิง

น้ำมันในระบบไฮดรอลิกและระบบหล่อลื่นทำงานที่แรงดันสูงได้ถึงประมาณ 10,000 psi เมื่อเกิดรอยรั่ว น้ำมันจะพ่นออกมาเป็นละอองฝอย ซึ่งติดไฟได้เมื่อสัมผัสพื้นผิวร้อน เปลวไฟ หรือประกายไฟฟ้า ไฟที่เกิดขึ้นมีลักษณะคล้ายไฟพ่นจากหัวพ่นไฟ และควบคุมได้ยาก [1] งานวิจัยของ HSE สหราชอาณาจักรยังชี้ว่า รอยรั่วขนาดเล็กจากอุปกรณ์ที่มีแรงดันสามารถทำให้เกิดลำละอองน้ำมันได้ในอุปกรณ์อุตสาหกรรมหลายประเภท [2]

2. หลักการสำคัญของ ระบบท่อดับเพลิง แบบติดตั้งถาวร

2.1 วัตถุประสงค์ของระบบฉีดน้ำแบบติดตั้งถาวร

มาตรฐาน NFPA 15 กำหนดข้อกำหนดขั้นต่ำของการออกแบบ การติดตั้ง และการทดสอบรับมอบระบบฉีดน้ำแบบติดตั้งถาวร (Water Spray Fixed Systems) ซึ่งออกแบบมาเพื่อควบคุมเพลิง ดับเพลิง ป้องกันการเกิดเพลิง หรือปกป้องอุปกรณ์ข้างเคียงจากความร้อน [3]

2.2 องค์ประกอบหลักของระบบ

ระบบประกอบด้วยท่อจ่ายน้ำที่ติดตั้งถาวร หัวฉีดที่จัดวางให้ครอบคลุมพื้นที่เสี่ยง และชุดวาล์วควบคุมการจ่ายน้ำ [3] ในทางปฏิบัติ ระบบท่อดับเพลิง ต้องมีซัพพอร์ตที่ยึดแนวท่อได้มั่นคง และตำแหน่งหัวฉีดต้องสอดคล้องกับตำแหน่งอุปกรณ์ที่ต้องการป้องกัน

2.3 ทางเลือกด้านของเหลว

อีกแนวทางหนึ่งคือการเลือกใช้ของเหลวไฮดรอลิกชนิดติดไฟยาก หน่วยงานรับรอง FM Approvals จัดระดับของเหลวตามค่าความไวไฟเมื่อเป็นละออง (Spray Flammability Parameter) ของเหลวที่ผ่านการรับรองไม่จำเป็นต้องมีระบบสปริงเกอร์เพิ่ม แต่ของเหลวบางระดับยังอาจต้องมีระบบป้องกันด้วยน้ำ [1]

2.4 การทดสอบแรงดันก่อนใช้งาน

การทดสอบด้วยแรงดันน้ำ (Hydrostatic test) เป็นขั้นตอนสำคัญก่อนส่งมอบ ตัวอย่างเกณฑ์ตามมาตรฐาน NFPA 13 สำหรับท่อสปริงเกอร์ คือทดสอบที่ 200 psi (14 bar) และต้องคงแรงดันไว้ได้ 2 ชั่วโมงโดยไม่มีการรั่ว [4] เกณฑ์จริงของแต่ละระบบขึ้นอยู่กับประเภทระบบและข้อกำหนดของเจ้าของงาน

3. กรณีศึกษา: ติดตั้งระบบดับเพลิงสถานีน้ำมันไฮดรอลิก โดย WCE MET

• ขอบเขตงาน: ติดตั้ง ระบบท่อดับเพลิง สำหรับสถานีน้ำมันไฮดรอลิก (ระยะที่ 3) ครอบคลุมงานท่อ ซัพพอร์ต วาล์ว และอุปกรณ์ที่เกี่ยวข้อง
• ลูกค้า: ผู้ผลิตเหล็กแผ่นรีดเย็นในประเทศไทย
• ระยะเวลา: 5–25 กันยายน 2569 (21 วัน)
• ความคืบหน้า: แล้วเสร็จ 100% ตามแผน

งานนี้ใช้ความชำนาญด้านงานวาง ระบบท่อดับเพลิง ภายในโรงงานที่กำลังเดินเครื่อง ทีม MET ติดตั้งซัพพอร์ต ประกอบและติดตั้งแนวท่อ ติดตั้งชุดวาล์ว และทดสอบระบบก่อนส่งมอบ ทั้งหมดเสร็จตามแผนภายใน 21 วัน

ภาพปกเป็นภาพประกอบเชิงแนวคิด ด้านหลังเป็นลายเส้นแบบ perspective ของพื้นที่สถานีไฮดรอลิก ด้านขวาเป็นแผนผังแสดงท่อจ่ายน้ำจากชุดวาล์วขึ้นไปยังท่อหลัก และแยกลงไปที่หัวฉีดเหนือสถานีน้ำมันไฮดรอลิก โดยไฮไลต์สีส้มที่ท่อและวาล์วชุดใหม่ พร้อมลำดับขั้นตอนของงาน 4 ขั้น ภาพทั้งหมดจัดทำโดยใช้ AI ช่วย เพื่อไม่ให้ระบุตัวบุคคลหรือลูกค้าได้

4. ข้อสังเกตจากงานนี้

งานติดตั้งระบบดับเพลิงในพื้นที่ที่มีเครื่องจักรหนาแน่น ต้องวางแนวท่อหลบโครงสร้างและอุปกรณ์เดิม และยึดซัพพอร์ตให้มั่นคง การวางแผนลำดับงานให้ชัดเจนตั้งแต่ต้นช่วยให้ทีมติดตั้งได้ครบและทดสอบระบบได้ทันตามกำหนด

5. บริการของ WCE

หน่วยธุรกิจ MET (Maintenance Engineering and Technology) ของ WCE ให้บริการงานซ่อมบำรุงเครื่องจักรและระบบในโรงงานอุตสาหกรรม รวมถึงงานวางระบบท่อดับเพลิงและงานท่อแรงดันสูง

ติดต่อ: +66 65-937-6283 | international@wce.co.th | www.wce.co.th
We engineer your success.

เอกสารอ้างอิง

1. FM Approvals. FM Approved Industrial Fluids. https://fmapprovals.com/products-we-certify/understanding-the-benefits/fm-approved-industrial-fluids (เข้าถึงเมื่อ 29 ต.ค. 2569)
2. Health and Safety Executive (HSE). Experimental investigation of oil mist explosion hazards (Phase 1), Research Report RR1109. https://www.hse.gov.uk/research/rrhtm/rr1109.htm (เข้าถึงเมื่อ 29 ต.ค. 2569)
3. National Fire Protection Association. (2017). NFPA 15: Standard for Water Spray Fixed Systems for Fire Protection. https://webstore.ansi.org/standards/nfpa/nfpa152017 (เข้าถึงเมื่อ 29 ต.ค. 2569)
4. Hugo, J. (2017, ปรับปรุง 2026). What is Hydrostatic Testing of a Building’s Fire Protection System? QRFS Thoughts on Fire Blog (แหล่งเชิงพาณิชย์). https://blog.qrfs.com/?p=188 (เข้าถึงเมื่อ 29 ต.ค. 2569)